Nee

Tijdsbeeld van Gaea Schoeters, glasgeblazen door Frederik Rombach

Dit Tijdsbeeld vertrekt vanuit een eenvoudig woord: nee.
Een woord dat even ondubbelzinnig als fundamenteel is. Toch blijkt het in de praktijk vaak moeilijk hoorbaar, zeker als vrouwen het uitspreken. Al te vaak wordt het niet gehoord of niet gerespecteerd. Verkeerd begrepen. Genegeerd.

Nochtans vraag het uitspreken van een ‘nee’ veel moed en inspanning — net zoals het blazen van glas. Het is een uiting van een gevoel dat ontstaat in een lichaam, en zich naar buiten perst als een schreeuw of als een zacht uitgesproken woord, en daar een duidelijke grens trekt. Nee.

In de installatie verschijnt het woord als glas: even transparant als breekbaar. Iets waar je al te makkelijk overheen kijkt. Wanneer een uitgesproken grens niet wordt erkend, valt die kwetsbaarheid uiteen in scherven. Die scherven staan voor de gevolgen van het negeren van een ‘nee’: kwetsuren die vrouwen vaak een leven lang met zich meedragen. Maar glas snijdt aan twee kanten. Ook degene die een nee niet wil horen, kan zich eraan snijden. Wie een grens overschrijdt, moet de consequenties van die daad dragen. Al zijn die al te vaak van een andere orde. Het glas op de grond is niet echt gevaarlijk en veroorzaakt hooguit oppervlakkige verwondingen — net zoals in de werkelijkheid grensoverschrijdend gedrag al te vaak ongestraft blijft.

Dit Tijdsbeeld weerspiegelt zo een spanning tussen kwetsbaarheid, verantwoordelijkheid of zelfs daderschap. Het herinnert eraan dat een ‘nee’ geen ambigu signaal is, maar een duidelijke grens. En dat het niet horen of erkennen van dat woord gevolgen heeft, soms zichtbaar, soms verborgen, maar zelden zonder sporen. Dat precies glas hiervoor werd gekozen, is geen toeval. Het materiaal verenigt tegenstellingen die ook in dit werk samenkomen: het ontstaat uit adem en vuur, is tegelijk hard en breekbaar, transparant en onverbiddelijk. In de handen van glasblazer Frederik Rombach krijgt die spanning een tastbare vorm. Zijn ambacht maakt zichtbaar hoe een enkele ademhaling kan uitgroeien tot een kwetsbaar object dat zowel bescherming als confrontatie in zich draagt. Zo wordt ‘nee’ niet alleen een woord, maar een fysieke aanwezigheid die ons dwingt stil te staan bij de kracht én de kwetsbaarheid van een grens die nooit ter discussie zou mogen staan.